تبليغاتX
مالا هه لبه ستان

خوه‌‌شحالي!                         !  xweşhalî  

 

كاره‌ك كرن گرينگ؛                     ؛karek kirin girîng

ئاخرين شيرئ ئيراني                axirîn şîri îranî

  ژ  مرنئ پاراستن           ji mirinê parastin         

ئاخرين به‌برئ ئامريكايي           axirîn bebri amirîkayî

 ژ  گوللان خه‌لاس‌كرن             ji gullan xelas kirin              

ئاخرين پلنگئ ئافريقا                axirîn pilingi afrîqa  

ژ  برچيان فلتاندن! Ji birçîyan filitandin                  

و                                                    u

خه‌لات وه‌رگرتن                       xelat wergirtin

     ....

خه‌وشحالم كو  xweşhalim ku                         

نه‌سلئ سئ جه‌ناوه‌ران neslê  sê cenaweran                   

نه‌هاته وه‌ندا بوون ! nehate venda bûn!                                                                   

        **                                             **

بهئل بوئژم                                 bihêl biwêjim

هين زنده‌يه                                Hîn zindeye

چه‌رمسووره‌ك له وه‌لاتئ ئامريكا Çermsûrek le kelêke amrîka

چه‌رمره‌شه‌ك له بنئ ئافريقا Çermreşek le binê afrîqa     

و شايه‌د                                 U şayed

كورده‌ك Kurdek                                   

 له چيئ كه خوراسانئ !!     le çîyêke xurasanê!!      

ت خه‌لاتي ناخازم                ti xelatî naxazim

تو،ئه‌گه‌ر خه‌وشحال بي !! tu,eger xweşhal bî!!       

 

+ نوشته شده در دوشنبه بیست و ششم اردیبهشت 1390ساعت 11:17 توسط ئه لیرزا سپاهی لاهین |

سئ خشتي  

 

تامل

 

رووني ساتئ  ده‌رد  دل كه‌م

چاوان ژه هئستران شل كه‌م

به‌لكم   وئ ژانا   تامل   كه‌م!

.....................................

 

ده‌رمان

 

رئ   گرئ دان   له ئه‌رمانان

برين چئ بوون وه خه‌رمانان

خه‌لكو   ناوينم    ده‌رمانان!

.......................................

 

مالا

 

سيسه بووزا   مينا   سئوان

مينا   گولان كه‌ن  له لئوان

مالا  له من   بو يا    مئو ان!

......................................

 

خين

 

گوللئك پچيا   له ده‌نگئ   بئ

گوله‌ك وه بوو له سينگي چئ

ديسا كانيه‌ك خين  كه‌ته رئ!

......................................

 

وه دووته

 

وه  دوو   ته را   هاتم   چوومه

ژه  پئ  كه‌تم   ژه جين   بوومه

مه‌گه‌ر ژه ته ده‌ست ده‌شوومه؟!

.............................................

 

دوومان

 

دوومانه‌ك هات   داران   دوو كر

بئ  ژه سه‌رمان  جه‌نگه‌ل  كوو كر

دوومان  ره‌وي    بئ    رادوو  كر!

 

 ..............................................

هشكه‌سال!

 

ژه  باغان    تئ     ديسا   ياره

باره‌ك    ئيزنگ    كريئ    باره

نام    ژه چيه     دل    وه داره!

 

 ......................................

چاو له رئ

 

مالا     ده‌هاتي     وئ   مالا

ته   ئه‌ز  ده‌ديم  له  وي حالا

چاو  له  رئ  يه   وا  هه‌والا!

 

 ..............................

هوور

 

ددان هوورا    هوور    ده‌كه‌نئ

ژه  سه‌ر چياي  دوور  ده‌كه نئ

لئوا هيوئ    ،  نوور   ده‌كه‌نئ !

 

 ....................

باران

 

له سه‌ر   باغان      باري  باران

گول   كه‌نين  له شاخئن داران

هئستر  كه‌ته   چاوئن   ياران!!

+ نوشته شده در شنبه چهاردهم اسفند 1389ساعت 19:41 توسط ئه لیرزا سپاهی لاهین |

مرحوم ابراهيم نوروزي معروف به "ابراهيم عاشق" بي شك بزرگترين سورنا نواز تاريخ در ميان كردهاي منطقه لاين(دهستان هزارمسجد)است.اين شعر را -كه پيشكش به اوست - با الهام از داستان فولكلوريك "دورنه" وماجرايي كه براي ابراهيم عاشق اتفاق افتاد،سروده ام؛

يك روز- پيش آن كه ابراهيم عاشق بميرد- خبر مي رسد كه فرماندار شهرستان قراراست براي بازديد به لاين بيايد.دهيار لاين،ابراهيم را دعوت مي كند تا به پيشواز جناب فرماندار با سورناي ملكوتي اش هنر نمايي كند.روز،اواخر پاييز بوده وبسيار سرد.عاشق مي آيد ودر گوشه اي از ميدان اصلي لاين(ميدان جعفرقلي) شروع به نواختن مي كند.فرماندار مي آيد وبي آن كه نگاهي به آن هنرمند پير بياندازد دنبال كارهاي رسمي وسياسي اش مي رود.شب هنگام،درميان ريزش نفسگير برف،مردم متوجه مي شوند كه عاشق هنوز درميدان لاين مي نوازد بي آنكه كسي سراغش را گرفته باشد وخسته نباشيدي شنيده باشد!...عاشق غريبانه برمي خيزد ودر تاريكي شب گم مي شود.

دورنه

 

ئاشق! بدئ  ك   خان تئ

خانئ  مه‌يي  جه‌وان  تئ

خاديئ دوسد كه‌لان  تئ

ئه‌و  ئيرو  تئ  كه‌لئ  مه

وا  شه‌ئنه‌كه  سه‌وئ  مه!

.....................

ئيشق پرا نده  زورنئ

لئخست  موقامئ دورنئ!

**

خه‌لكئ  خه‌وه‌ر‌  ك  بيستن

چوون  پيشواز  و  ليستن

هاتن  ك  خين  ب‌وينن

ژه  شانسئ  خه  نه‌مينن!!

**

ئاشق !  بدئ  ك خان تئ

ئه‌و  مئرئ مئره‌وان تئ

.......................

 ئيشق پرا نده  زورنئ

لئخست  موقامئ دورنئ!

**

رو نيو رو  بوو ك خان هات

ئه‌و مه‌زنئ جه‌وان هات

خه‌لكئ سه‌وا دلي خين

راست و ده‌ره‌و  ده‌كه‌نين!

خين ده‌ستئ خه له با كر

مسته‌ك دراو  به‌لا كر

تا چاوئ وان دراو دي

به‌رخان ته‌كي بناو دي!

هي ده‌ستئ  هه‌و كشاندن

هي هه‌و دو هل وه‌شاندن!

ده‌رده‌ك له وئ كه‌لئ كه‌ت

توفان له ناو  وه‌رئ كه‌ت

هه‌ر كه‌س دوجار و ديسان

هي  ده‌ستئ خين  راويسان!

 **

نيو رو بويئ ئيواري

رو فرري يكه‌جاري

ئه‌وراويئ له  ئاسمين

گشتان وه چاوئ خه‌ دين

دورنه برن سه‌وا خين!

**

خان گه‌ريا گه‌ريا گه‌ريا

تاري ك بوو وه‌گه‌ريا

خه‌لكي كه‌لئ ده‌كه‌نين

هلبازده‌دان وه دوو خين

ئه‌ما كه‌سه‌ك نه‌كر فام

خين بي خجاو و ئارام

بر ژه كه‌لئ هه‌واله‌ك

ديسا خه‌راو بوو ماله‌ك

يكئ  نه‌كر سوئاله‌ك!!

**

ئاشق ! بدئ ك خان چوو

.........

ئيشق پرا نده  زورنئ

لئخست  موقامئ دورنئ؛

" ها دورنه دورنه دورنه

بي شيو وناري برنه

وه   شه‌وا تاري برنه

بارش ده‌باري برنه

وه ده‌ردئ كاري برنه

وه  گيري، زاري  برنه..."

له ئاسماني تاري

كئم كئم بارش ده‌باري !

**

ئاشق هولست دره‌نگه

زانم دلئ ته ته‌نگه

زانم تو دل وه‌ژاني

ده‌ردئ كه‌لئ مه زاني!

دايين ژه ده‌س خه زورنئ

به‌رده موقامي دورنئ

ئاشق هولست دره‌نگه

وه‌خته ك تاو دئ هه‌نگه

هه‌نگي هه‌راي تو لئخن

ئير له دلي مه وئخن!

 

**

ئاشق هولستيا و چوو

......................

ژه داغئ گول هه‌والئ

ئاشق ده‌چوو بنالئ

ده‌چوو مينا خيالئ

سو وك مينا په‌خالئ

بر وه خه را شه‌مالئ..............!!

+ نوشته شده در چهارشنبه پنجم آبان 1389ساعت 15:43 توسط ئه لیرزا سپاهی لاهین |

چه ند سئ خشتی 

 

ساوان

 

كووچ  وه رئ  كه‌ت   د ا وه‌ر  زاوان

خه   خه‌ملاندن   كه‌چك  و  لاوان

خادئ جان!     چئ   داگر    سا وان!

 

 **

 

دوغستان

 

دوغستا نا      له   چنگي    چئ

سينگي هئشن داي هه مبه‌ر  بئ

زناران        سه‌ر  بلندن      پئ!

 

 **

 

مه‌رخ وكاني

 

مه‌رخ  و  كاني    بوونه   ياره

به‌ژنئ هئشن   بوون    هه‌زاره

جه‌نگه‌ل   رابوو   دار   وه  داره! 

 

 **

 

باغان

 

ئالئش بويئ   ناوئ   باغان

شه‌و نئم   بويئ   ئاوئ باغان

هئستر   كه‌تيئ   چاوئ  باغان!

 

 **

 

مووزي

 

مه‌يتئ خزين   ما   سا  دئ را

بوومه  مووزي   سه وا   سئ  را

ده‌ردئ خه   بئژم    سا   كئ  را ؟!

 

 **

 

كئ؟

 

ئومره‌ك   وه سه‌ر مه  را گرتن

كه‌ن   ژه لئوئ   مه   هه‌لگرتن

برينئ  مه     كئ     هئژمرتن؟!

 

**

 

گول

 

گوله ک  وه بوو  له ناو   که وران

خین که ته دل  ژه ده س  جه وران

ژئرا  گیر یان   گشتئ    ئه وران!!

+ نوشته شده در شنبه ششم شهریور 1389ساعت 11:1 توسط ئه لیرزا سپاهی لاهین |

مه‌ر خو جان!

 

مه‌رخوجان!دارو جان!

دارا سه‌ر بلند سه‌رچيان!

لئو وه كه‌ن  مينا  ديان!

ئه‌ز هه‌والئ سال ومهئ ته مه

ناس ده‌كي من؟ ئه‌ز برئ ته مه!

**

پرس ده‌كه‌ن ژه مه جينارئ مه

ساچرا ئه‌ز وو ته دل وه ژاننئ

ساچئ چهار فه‌سلئ سالئ له چياننئ

پرس ده‌كه‌ن ژه مه

ده‌س ئه‌‌تال ئه‌ز وو ته وه‌چئ وه‌گياننئ؟!

**

مه‌رخوجان! داروجان!

وا قه‌ووله كئ من ووته گول  نه‌دا

وا قه‌ووله كئ مه پر سه‌مه‌ر نه‌دا

مه‌رخو جان وه‌لي

ئاسمان ده‌هئوري ئه‌گه‌ر مه سه‌ر نه‌دا

سه‌ربلندئ سامه وا به‌سه

مه سه‌رئ چيان تو وه‌ختئ به‌ر نه‌دا!

**

مه‌رخو جان!داروجان!

ده‌ردي مه مه‌گه‌ر چيئ بلند و گر ب‌وئن

ده‌ردي مه مه‌گه‌ر برينئ پر ب‌وئن

ده‌ردئ كوورئ مه مه‌گه‌ر ب‌ور ب‌وئن!

وا چ ده‌رده دارو جان له مه كئ ئه‌م

وه ب‌ور وا هاتنئ دونئ

وه ب‌و‌ر وا ژه دونئ ته‌نئ!

 **

مه‌رخو جان!داروجان!

دارا سه‌ربلندئ سه‌ر چيان!

 

مه قه‌وول نه‌كر جداهي ژه گول وگيان

مه قه‌وول نه‌كر رونشتنئ له وه‌ر سيان

مه‌ قه‌وول نه‌كر  وه‌خه‌و  دا چوون له ناو ريان

مه قه‌وول نه‌كر له وه‌ر كه‌سه‌ك خه خه‌م كه‌نئ

مه قه‌وول نه‌كر له ناكه‌سان كه‌ره‌م كه‌نئ

        پاره‌وا كرن وه‌لات

        هه‌رچئ جوولگه ساخه را كرن خه‌لات

        سه‌ر بلند وسه‌ر له ژوور

        مانئ ئه‌م له وان چيئ نه دوور!

مه توجاري ده‌ستئ خه دريژ نه‌كر

ساكئ‌ سه‌ربلند بميننئ

مه سه‌وا زه‌مينئ قيژه‌قيژ نه‌كر

ساكئ تي نه‌ميننئ

مه كه‌ور قه‌لشت و جيلا خه وه‌پئش دا بر

گه‌ر چئ هي برين له مه لئخست ب‌ور

مه توجاري ده‌ستئ خه دريژ نه‌كر!

**

مه‌رخو جان!داروجان!

يارا سه‌ربلندئ سه‌ر چيان

بسه‌كن برينئ ته بهئژمرم

حه‌قي ته گه‌رئ ژه دونيئ هلگرم

هينگانئ   وه‌ سه‌ربلندئ  بمرم!!

+ نوشته شده در سه شنبه هجدهم خرداد 1389ساعت 12:30 توسط ئه لیرزا سپاهی لاهین |

شوونا ته  ئه‌تال!

-----------------------

 

به‌‌هار هات و له هه‌سپئ  دريژ يال خه   نشت

ريا خه گرت  و ديسا  قامچيا هشئن    رامشت

 

وه گورمژي مينا ئه‌وراويان  له ناو  ئاسمين

زه‌مين ژه گوممزا كوفكاركان  كه‌لي  و قه‌لشت!

 

به‌هار هات  و ره‌شاند ئاو و گول  له چوول و چيان

تو ده‌ر  ژه وي كه‌ره‌ماخه    بدوون پار   نه‌هشت

 

به‌هار هات و ژه چاوئن ته   هرركين   هئستر

كئ ساته  را  نه خه‌لات ئاني و نه گول،نه  توتشت!

 

 **

چما به‌هارئ  ژه بير كر  برينا  سينگي  ته

له پاش  واده‌ريئ  هه‌سن  مايي و   دلئ ته  قه‌لشت؟!

 

له پاش  وئ په‌نجه‌رئ  تاري  مينا هه‌وئن شه‌و  و رو

له پاش  وا ديفالئ كه‌ورين   چ جه‌ننه‌م  و  چ بهشت؟!

 

ژه شووني  نانئ چنارانئ  مووزيئ ته   بويئ كه‌ور

ژه شوني هه‌ريا  ميا قاش بالگئ ته  بويئ  خشت! 

** 

 

تو بووي  كئ هه‌رچئ شه‌مالان  گو-وش ده‌دا  داران

توجارئ خه‌م نه‌كرن به‌ژن   و  تم ته دا وان   پشت!

 

چما  شونا ته  ئه‌تاله،  له  ئاسماني   وه‌لات ؟

وه كه  دوبالئ گرئ دايي كو  چاو له رئ  نی گشت!

 

دوئا ده‌كه‌م  ب وئ  تيره‌ك  له هه‌ر ده‌ري   كئ  ده‌وئ

ئه‌گه‌ر كئ  شعرئ م   له سينگي زالمان   روونشت!!

 

+ نوشته شده در چهارشنبه پانزدهم اردیبهشت 1389ساعت 20:20 توسط ئه لیرزا سپاهی لاهین |

 بهاره‌جان...

 

پيشكه‌ش سا:كه‌چكا مني د‌ه‌لال، بهاره حوسين پوور

 

بان د‌ه كه‌م بهاره جان،بهاره جان!

ناوي ته سه‌وا مه را غه‌نيمه‌ته

ناوي ته سه‌وامه را عه‌لامه‌ته

گه‌ر چئ له چيئ‌نه مه

هه‌رچئ تيننه دونئ ديئ‌نه مه

ژه شووني خزين

گشتئ خوينه  و  برين!

گه‌ر چئ چه ند ساله ئازگار

مه نه‌دي بهار

ناوي ته بهاره جان بهاره‌كه

به‌ژنئ ته چناره كه

هه‌ر كيژان ژه چاوئ ته مه‌راره‌كه

سادلي م را قه‌راره‌كه

بان ده كه‌م بهاره جان بهاره جان!

سادلي مني برين

مينا چيره‌مان* بكه‌ن

مينا بلبلان بخين

چار فه‌صلئ سالئ سا م‌را بمين

 ناوي ته غه‌نيمه‌ته

ناوي ته عه‌لامه‌ته

بان ده كه‌م بهاره جان بهاره جان!

نازه‌نين خزان

قه‌دري ناوي خه بزان!

...............................

*چيره‌م:گولا قا‌قه-لاله

 

+ نوشته شده در سه شنبه بیست و دوم دی 1388ساعت 8:32 توسط ئه لیرزا سپاهی لاهین |

هه‌والئن من....

                                            *ساکوردئن:هه وال و باحال  ئه ما   بی مال و بی خیال !

هه‌والئن من

گولئن له چيان

گولئن هه‌ردولئو وه برين ژه تيان

گولئن قه‌د كشاندئ له پاليئ ريان

هه‌والئن من

چ شيرين چ رند

چ بالا بلند!

هه‌والئن من

هه‌والئن كو هه‌ر وان  ده‌وينم

دلئ من ده‌خازئ له جه‌م وان بمينم

ژه وان را بخوينم

هه‌والئن من

هه‌والئن دلئ من ژه  شه‌وقان برن

برن ئاخر ئاشق كرن

هه‌والئن دلي من ده‌خازئ دو زه‌ندئن خه هل كه‌م

ژه خاليئ ريا وان دوچاوئن خه كل كه‌م

هه‌والئن وه‌لي حيف

ناس ناكه‌رن ره‌نگي خوينئ

هه‌والئن كو پئ لئ ده‌كه‌ن له برينئ

         برينئن كه‌تئ بووست بووستي زه‌مينئ!!

هه‌والئن من

هه‌والئن دلي من ده‌خازئ

                          وه وان را هه‌ره‌م سه‌ر چيئ كئ

                          روونيم له سيئ كئ

                          ب‌ويژم:

                         ئه‌لئ‌لو برانا!

                        دلئ من‌برا نا!

                       وه‌ره‌ن من بكوژن

                      خوينئ من برئژن

                   و‌ه‌لي

                  ره‌نگي خويني هه‌والان

                  بكه‌ن چيروك  و تم ب‌ويژن

                 بكه‌ن شئر  و هه‌ر تم بخينن

                 بكه‌ن شووير و هه‌ر تم هلينن!!

     

+ نوشته شده در چهارشنبه شانزدهم دی 1388ساعت 11:13 توسط ئه لیرزا سپاهی لاهین |

  هزار مسجد ...

 

به نام خداوند جان و خرد                 

كه از اين برتر انديشه بر نگذرد...


سلام و درود فروتنانه‌ي من به شما آدم‌هاي بزرگوار و عزيزي كه با همه‌ي گرفتاري‌هاي روزمره، هرگز يادتان نمي‌رود كه شكفتن يك گل پاي تخته سنگي در كوهستان يكي از بزرگ‌ترين اتفاقات جهان است و اگر نمي‌توان برايش جشن تولد گرفت، مي‌توان به ديدارش رفت و تنهايي‌اش را به نگاهي گرم ونوازشگر ميهمان كرد...
رشته كوه هزار مسجد، سفره‌ي گسترده و رنگارنگي است از كوه و درخت و چشمه و نسيم و پرنده و انسان...در كنار اين سفره، شهرهاي بزرگي نشسته‌اند و مردمان زيادي به استفاده رسيده‌اند. ما،  مفتخريم كه عمري را بر گوشه‌اي از اين سفره ي بي‌پايان، بوسه‌ي شكر نهاده‌ايم.
اما هزار مسجد، تنها يك نام نيست. يك تاريخ است. محل تلاقي تاريخ و جغرافياست. رشته كوهي است كه مسيرش از شمال غربي نيمكره‌ي شمالي زمين به سمت جنوب غربي امتداد دارد. همين رشته است كه در محور درگز ـ قوچان، الله و اكبر نام مي‌گيرد و در پي ورود به تركمنستان   كپه داغ ناميده مي‌شود.
بلندترين نقطه‌ي اين رشته كوه، قريب 3020 متر ارتفاع دارد. اينجا، همان قله‌ايست كه قرن‌هاست، همچون مادر‌ي سپيدپوش و پاك و مهربان، پشت سر اهالي لايين ايستاده است و بي‌جهت نيست كه مردم اين منطقه، در تصوير و تصور خود تنها به همين قله هزار مسجد مي‌گويند.
اما چرا هزار مسجد؟! در جغرافياي دوره‌ي دبيرستان آمده است كه جنس سازه‌هاي طبيعي اين منطقه به گونه‌ايست كه بر اثر فرسايش ساليان، رسوبات آهكي و سنگ‌هاي سست و نامقاوم، زير شلاق باد و باران فرو افتاده و شسته شده‌اند و آنچه مانده ستون‌هاي باريكي است كه چون نگاه مي‌كني از دور، نماي گنبد و گلدسته‌ي مساجد بسيار را نشانت مي‌دهند... و لابد بدين جهت نام هزار مسجد بر آن نهاده‌اند.
گرچه اين حرف تنها نظر رسمي وکتبی است كه در این باب خوانده‌ام اما، نام «هزار مسجد» آنقدر رازناك هست كه ما را به تأمل و تحقيق بيشتر بخواند:
اين تأمل ما را گاه به آنجا مي‌برد كه در برخي از كتب تاريخي مي‌بينم، هزار مسجد را هزار مزدك، و هزار      "مزگه فت" نيز نوشته‌اند. در تلفظ مردم كردزبان منطقه‌ي لايين، به اين رشته كوه و قله‌ي آن هزار مچيت مي‌گويند. مچيت همان مسجد است و مزگه فت هم واژه‌اي است كه كردهاي مناطق غربي ايران براي مسجد به كار مي‌برند.
بنابراين در اين كه هزار مزگه فت و هزار مچيت، دلالت بر هزار مسجد بودن اين رشته مي‌كنند ترديدي نيست. اما از كنار واژه‌ي هزار مزدك هم نبايد به آساني گذشت.
بنا به برخي روايات تاريخي، هزار مزدك اشاره به دوره‌اي از سلسله‌ي ساسانيان دارد كه پيروان مزدك، بر اثر توطئه‌ي موبدان زرتشتي دچار خشم خسر و شدند و پس از آنكه گروهي به قتل آمدند، هزار تن از ايشان بدين كوه پناه آوردند تا بتوانند آزادانه در آن آداب و عبادات مذهبي خويش را بجاي آورند...
به تصور من و با كنار هم گذاشتن همه‌ي قراين، مي‌توان چنين نتيجه گرفت كه هزار مسجد نه به دليل ستون‌هاي سنگي زياد ـ كه ما اهالي منطقه چنين ستون‌هاي زيادي را سراغ نداريم ـ بلكه به دليل پناهي كه اين رشته كوه مهربان و سربلند، در طول دوران‌هاي تاريخ به آزادمردان و آزادزنان گريخته از ظلم حاكمان، داده، چنان جنبه‌ي تقدس و الوهيت به خود گرفته كه آن را در حكم هزار مسجد با آغوشي هميشه باز ديده‌اند. يك دليل من براي اين ادعا آن است كه هم اكنون نيز اهالي منطقه، بنا به باورهاي ديني، براي زيارت به قله‌ي مرتفع هزار مسجد مي‌روند و مدعي‌اند كه اين نقطه قدمگاه علي بن ابيطالب امام نخست شيعيان است. ما مي‌دانيم كه امام علي هرگز به مناطق شرقي ايران نيامده است، و اساساً ايران را جز يك بار آنهم تا حدود نهاوند نديده است، اما مردم به ويژه كهنسالان منطقه بر اين باور خود اصرار دارند و پا مي‌فشارند. چرا؟ چون روح تقدس حاكم بر اين كوه به آنان اجازه نمي‌دهد كه آن را تنها مجموعه‌اي از سنگ و خاك و سبزه و آب ببينند...
نه، اينجا هزار مسجد است... اينجا عبادتكده‌ي انسان است. اينجا، فاصله تا خدا بسيار كم مي‌شود آنقدر كه مي‌شود به روشني خدا را ديد و دست‌هاي لطيفش را بوسيد و عطر گل‌هاي دامنش را بوييد... بله، اينجا هزار مسجد است، هزار مسجد ما، خانه‌ي ما اهالي منطقه كه تمام سرسبزي و نشاط و اميد و انگيزه‌ي خود را مديون آنيم...

هزار مسجدي بودن، به آدم بركت مي‌دهد... به آدم عزت مي‌دهد... شايد به همين دليل است كه گردشگران و مسافران منطقه، روي اهالي آنجا حساب ويژه‌اي باز مي‌كنند و آنان را از جنس ديگري مي‌بينند...
استعدادهاي گوناگون اهالي لایین، موهبتي است از خاك پاك هزار مسجد...  حال كه از لايين سخن گفتم همين جا اجازه مي‌خواهم اضافه كنم كه لايين از واژه‌ي لاييني اخذ شده است. لاييني يعني صوفي دامن كوتاه و اين واژه، نوع پوشش سابق كردهاي مهاجري را نشان مي‌دهد كه از بخش‌هاي شرقي تركيه كنوني و در عهد صفويه براي حراست از مرزهاي شرقي ايران و خراسان، قريب چهل هزار خانواده‌شان كوچانده شدند و حضورشان به مرزهاي شرقي بشارت ثبات و امنيت داد...
  دوستان من! قرار است به هزار مسجد برويد. قرار است بوي وحشي گل‌هاي كوهي از "كجدره" به استقبالتان بيايد و تا لب چشمه‌ي "ارفچ" بدرقه‌تان كند... قرار است "ميدان" و" هزاز" و "جمان" و" تيره وو"، صداي گامتان را بشنود و "النگ شاهي" در غروبي دلپذير بر سراپايتان بوسه‌ي مهر بنشاند....
دلم مي‌خواهد، وقتي از اين كوه‌ها و ييلاق گاه‌ها مي‌گذريد، به اطرافتان دقيق‌تر بنگريد...
وقتي به كجدره مي‌رسيد، آن را تنها دره‌اي سبز و تكيه داده به "قره لوكه" يا "بهرام قلعه" نبينيد. در همين كوه، در همين دره ي با شكوه، لابلاي تك تك درختچه‌ها و بوته‌ها مي‌توانيد ردپاي خاطرات کودکان هزارمسجدی را پيدا كنيد... من مطمئنم،"احمد"هنوز هم وقتي به كجدره مي‌رسد صداي لالايي مادرش را مي‌شنود كه از حاشيه سياه چادر مثل چشمه‌اي در دامنه‌ي كوه جاري مي‌شود.
در ذهن او، هنوز كبوترهاي كودكي چرخ مي‌زنند و لب چشمه‌ي اولنگ مي‌نشينند تا قطره قطره از لابلاي سبزه‌ها آب بچشند... او وقتي در چشمه مي‌نگرد،  ده سالگي‌اش را مي‌بيند كه با دوستان و برادرانش سطل به دست براي بردن آب آمده‌اند و همان جا تا همين ساعت هنوز لب چشمه ايستاده‌اند و گذر زمان را در نيافته‌اند.
وقتي قدم مي‌زنيد... گاه گوشه‌ي چشم   همراهانتان را   دزدانه بنگريد كه قطره اشكي آرام آرام تا روي گونه‌هايشان قد مي‌كشد و رازهاي نگفته‌ي سال‌ها پيش را فاش مي‌كند. پاي همان سنگ بود كه دختركان پري روي كرد نشسته بودند و براي هم از قصه‌ي خون برف مي‌گفتند و آن طرف‌تر چند جوان سرخوش و بي‌خيال، سرشار از عشقي زلال و پاك، از پس درختچه‌هاي ارس نگاهشان مي‌كردند و در خيال بي‌مرز خود، قصر خوشبختي و شادكامي خود را در كنار دوشيزگان آسماني ييلاق، هي بالا و بالاتر مي‌بردند...
اينجا هزار مسجد است... صحنه‌ي پيكارهاي بزرگ تاريخ، كتابي قطور از تلفيق اسطوره و تاريخ... اينجاست همانجا كه طوس، سرپيچيده از نصيحت كيخسرو، به نبرد با فرود آمد و آن جوان رعنا را در بستر مرگ نشاند.

اينجاست همان جا كه نادرشاه در مسير رفت و آمدهاي مكرر خود از شرق به غرب و از شمال به جنوب، بارها كنار قله ايستاد و از بلنداي آن، همتي بلند و عزمي استوار طلب كرد...
اينجاست، همان خاك بي‌دريغي كه هنوز هم، در لابلاي سبزه‌ها و بوته‌هايش مي‌توان نيزه‌هاي شكسته و شمشيرهاي زنگار گرفته ببيني تا فراموش نكني كه سكوت رازدار اين روزهاي كوه، دلي دارد سرشار از ناگفته‌هاي تلخ و شيرين گذشته... هنوز به خاطر دارند سالخوردگان لايين كه چگونه سيد رشيد، شباهنگام به سياه چادرها شبيخون مي‌زد و هستي دامداران صبور را به يغما مي‌برد... و البته هنوز همان ها به خاطر دارند كه در دره‌ي "غرودربند"، چگونه تركمانان مهاجم را به همراه اسب‌هايشان چال مي‌كردند تا ديگر هوس تركتازي و يغماگري به سرشان نزند...
اينجا هزار مسجد ماست. هزار مسجد شما، هزار مسجد جعفرقلي، شاعر بلند آوازه‌ي كرد كه وقتي براي نخستين بار اينجا آمد، چنان شيفته و آشفته شد كه تو گويي در جهان خود هيچ كوه ديگري نبوده است... و چنين شد كه آ سيمه سر سرود:

خدايا... بر سر من عجب شوري است...

 چه آدم‌ها كه در اين كوه احساس غرور مي‌كنند...

 انگار بهشت است كه آدم را سر ذوق مي‌آورد...

در چهار سو لمعه‌ي نور مي‌بينم.

انگار كه ذات خداوند در آن حي و حاضر است...

 بله... اينجا بهشت است.. اينجا بهشت است و شما راهيان بهشت....

و مگر نه اينكه حافظ بزرگ و نازنين شيراز گفت:

نصيب ماست بهشت اي خداشناس برو 

 كه مستحق كرامت گناه كارانند


بيا به ميكده و چهره ارغواني كن

 نرو به صومعه كانجا سياه كارانند...

  هزار مسجد، بهشت مجسم و مسلم است و حضور شما را پيشاپيش به صخره صخره اين رشته كوه تبريك مي‌گويم، زيارتتان قبول. با اجازه، حرفم را با غزلي قدیمی از خودم با نام "كوه" تمام مي‌كنم:

كوه


كوه هيچ شكوه‌اي از باد ندارد   

كوه صدايي است كه فرياد ندارد


بادهاي سخت بر اين كوه وزيده است   

 كوه ولي شكوه‌اي به ياد ندارد


از افق دور تا شكوه مقابل                  

 كوه به جز زخمي امتداد ندارد


با توأم اي كوه، اي سكوت صميمي!    

 مثل تو را زندگي زياد ندارد


اي همه‌ي دردهاي حك شده بر سنگ    

حيف كه چشم زمين سواد ندارد


اين همه تو جست و جوي سركش نوري    

دشت ولي ميل  بامداد ندارد ...                                                                                           

+ نوشته شده در شنبه سی ام آبان 1388ساعت 14:59 توسط ئه لیرزا سپاهی لاهین |

هه والنا ! وه رنه  دا وه تئ.....

 

هه والئن هیجا  ! عازیز برا   و   خوشکئن ده لال!

سامئ را  زیاره ت کرن و دینی هه والان  هه میشه  فورسه ته که  غه نیمه ته.

سا مئ را زیاره ت کرن  و  دینی  داوه تئن کوردان هه میشه لذه ته که بی نه هایه ته.

دل خاش   و  سه ر بلندم  کئ  به نایئ  له  که لئ  سه ندیفالئ 

جاره که دن  ئه ز و مالباتا خه   میواندارئ  هه والان بونئ.

ئازیز هه والنا! برانگئ منی قچک " حه میدرزا سپاهی"  زه وجی یه   و   به نایئ   ژیرا   داوه ت بگرنئ.

ده سپئکا(وه رئ که تنا) داوه تئ :پنج شه نبئ :۷/۸/۸۸  پاش نیو رو   -  ئاخرئ :ئینی : پاش ناریئ.

هه رکه س ژه هه والان کئ ده کای بئ  داوه تئ   قه ده م له سه ر   چاوئن مه.

کارتان ژی ده شینم. ئه گه ر کارت نه هاتئن 

 وه مه زن تیئ خه    وئ  ده عوه تا   ژه شوونی کارتئ  قه وول که ن.

چاو   له ریا وه :  گول مه مه - ئه لیره زا -  حه مید ره زا  سپاهی لاهینی.

 

+ نوشته شده در دوشنبه بیستم مهر 1388ساعت 10:32 توسط ئه لیرزا سپاهی لاهین |

وا داوه تا مه کوردانه...

سه لام  له  وه هه والئن هئجا.

 وان عه كسانا  ژه داوه تئن  كورمانجئن لاهينئ نه (كه لئ سه نديفالئ).وان عه كسانا پرتر ژه هه ر تشتي   ساد ه گئ  و سه داقه تئ كوردان نيشان ده ده ن.مدا ده كه م ژه ته ماشئ وان عه كسانا هه ز بكه ن.

مدا ده كه م كوردان قه درئ ره فش و نه موودئ فه رهه نگئ خه پرتر بزانبون.مداده كه م وا خه مل و ره فشا   هه رتم زنده بمينئ  و  مداده كه م  له وئ دونياي گئر كوردان شونئ تو مله ت و وه لاتئ دن ته نگ نه كه ن!(۱ )








 

۱- وان عه کسانا "عه لیرزا عه تاریانی" هه والی عه کاسئ من هلانینه.سپاس ژه وی .

+ نوشته شده در یکشنبه پانزدهم شهریور 1388ساعت 9:19 توسط ئه لیرزا سپاهی لاهین |

ئه ز  وو ته عاشقئ  به رئ....

گو  دا گرن    گو  دا  گرن

دیسا دلئ  م   کول کرن

هه والئ  من کودا  برن؟!

**

ئه ز وو ته دارئ باغه کئ

ده شه وتنئ ژه داغه کئ

بگر ژه من  سوراغه کئ!

**

ئه ز وو ته عاشقئ به رئ

بخین دیسا له په نجه رئ

تو جارئ خه ف نه کئ گه رئ!

**

  تو له کو یی؟ له ناو   ته لئ(۱)

 ئه ز له کو مه ؟ له ناو  به لئ

چ ئاروو  که تته  ناو     که لئ!

**

نانئ  فه تیر!  نانئ  فه تیر!

وه هئستران  کرنئ  هه و یر

له ناو  چیکان   بوونئ  ژه بیر!!

**

چ   ژانه  سا دلی  م     را

ک بی ته حال ده که م  ورا

ئه ما   نکام   ب و یم    برا!!

--------------------

۱-ته لئ: ته له -داف-زندان

+ نوشته شده در یکشنبه هفدهم خرداد 1388ساعت 9:32 توسط ئه لیرزا سپاهی لاهین |

ما كردها...

 

ما كردها   قوم صبور و ساده اي     هستيم

ما مردمان دل به حسرت داده اي  هستيم

 

در جست  و جوي كلبه اي آرام  عمري   را

ما سر به بالين خوشي ننهاده اي هستيم

 

هر سالمان تقويم  هجرت مي شود تكرار

ما   خانه بردوشان پا برجاده اي   هستيم

 

مردان تاريخيم ما هرچند كوروش را

هنگام زادن  مادهاي ماده اي هستيم !

 

عمري  براي  پيش مرگ  ديگران  بودن

ما كاوه ي جان بر كف و آماده اي هستيم

 

تلخ است مردن در هواي زندگي    اما

ما كودكان روز مردن زاده اي    هستيم

 

از ما شنيدن كار دشواري است مي دانيم

ما ناله هاي از نفس افتاده اي هستيم

 

مارا خيال رستگاري     زنده مي دارد

مثل شما مانيز مست باده اي هستيم

 

ما كردها با اين تهيدستي خوشيم آري

ماراهمين بس  مردم آزاده اي هستيم !

+ نوشته شده در چهارشنبه سی ام اردیبهشت 1388ساعت 11:27 توسط ئه لیرزا سپاهی لاهین |

دلئ من ساته را ته نگه هه والو!

 سه لام ئازيز هه والئن من.

وا وبلاگه كه ته زه يئ كو ژه ئيرو دا ده ست ب وه شانئ ده كه. نئ وه شارتن كو له خاندن و نويسنئ كوردي كماتئ پر هه نه. وا ژي وه شارتني نينئ كو كم كارئ و بي حالئ و بي خياليئ مه له وي باوه تا گشتنه ئاسته كه پر كووتي و دژوار. 25 ئوردي بهشتا ئيسالئ روژا جه فه رقولي بوو و مينا هه رسال هه والان به ره ف بوو بوون كو له سه ر ناو و بيرئ وي شاعري گئر كورد جه شن بگرن. سالا 86 له وي رويا زيده تر ژه 20000 نه فه ر له گوگانئ به ره ف بوون. ئيسالئ ئه ما هژمارا هاتيان نه گشته 100 نه فه رئ ژي!! وا ده ردا گه ري چه ره بئو گوتن؟! ريشه ي وي ده ردا له كو يئ؟!مه سووليه تا مه له وي باوه تا چي يئ؟!

وه ره كو م له روژا جه فه رقولي ژي گوت ئه م كوردئن خوراسانئ گه ري:

 1-پرتر ژه پئش خه وه رئ هه و بگرنئ و تالاش كه نئ له جه ره يانئ كار و كردارئ هه و هه بونئ.

2-موشكلئ گئر خه كو نويسين و خاندن ب زمانئ كوردي يه وه ته ره ك حه ل كه نئ.

3- نه قد كرن و ره خنه گرتن له سه ر شعر و هه لبه ست و چيروكئن هه و به ر فه ره تر كه نئ.

4- قه درئ فورسه ت و وه قتئ خه بزانبونئ و ژه بير نه كه نئ كو پرپر زوو دره نگ ده بئ! له سه ر وي ئه ساسا م پيشنيار كر( نهاژي دوجار ده كه م) كو ئيرو ژه هه ركاري چئ تر وايه كو ژه ئيمكاناتئ اينتر نت و وبلاگان ئستفاده كه نئ و دژواريان و كئماتيان ژه سه ري رئ هليننئ. ئيرو سامه گشتئ كوردئن خوراسانئ را فه رزه كو ئه گه ر ده كايننئ بنويسنئ و ئينتر نتئ بشوخوليننئ حه تمه ن ساخه را وبلاگه كه كوردي چئ بكه نئ و ژه وي ريا دا وه هه والئن خه يي شاعر و نويسكار را تئ كلي(ارتبات) دايننئ.

م ئيرو وا قه ده ما هلاني. زانم دژوارئ پرن. زانم رئ دوور و دريژه. زانم گشتئ گرفتارئ گوزه رانا خه نه. ئه ما وياژي زانم كو له خوراسانئ شاعر و نويسكارئن گئرئ كورد پرن. هه ري كئم له ناو مه 50 كه س هه نه كو مه سووليه تئ خه ناس ده كه ن و تاي ئاخرئ ژه رئ وه ر ناكه وئن. ئه گه ر ئه م بكاينئ بونئ موشكلئ نويسين ب تيپئن مه خسووس(تايبه ت) كوردي له ناو خه حه ل كه ني هينگا له ناو وبلاگئ خه گه ري تالاش كه نئ نويسين له سه ر رئزمان و واژه گانئ دوروست و ئستاندارد كوردي وه هه و را بده ني هيووو ساندن. ژه بير نه كه ني هه ده فا دوورئ مه وايه كو:

1-گشتئ واژئ كوردي خوراسانئ به ره ف كه ني كو چه ند فه رهه نگئ واژگان مه يي گئر هه بون. چاقئ ده ستئن مه تژئ واژه بون هينگا ده كايننئ كه ليمئن حاوئ و بياني(بيگانه) ژه زماني خه وه ر خنني و فه رقئ گوتنان له ناو كوردئن باكوور(شمال)و باشوور(جنوب)خوراسانئ پرتر ناس بكه نئ.

2-ده ستوور زمان يا رئزمانئ كوردي خوراسانئ وه ته ره كه علمي و ئستاندارد بنويسني تا ژه پئ را كتابئن هيوووساندن(آموزش) خاندن و نويسينا كوردي خوراسانئ بئوون نويسين و له ناو خه لكئ به لا ببون.

3-وه كومه يئ مامووستا كه ليم ته وه حودي كتابئ "حركت تاريخي كرد به خراسان" خولاسه كه ني و بده ني ده ست جوانان كئ هوويه تئ خه چئ تر ناس بكه ن.ئجازه بده ني كو كه سئن دن ژي وه ته ره كه علمي و تاريخي له سه ر" رئ كووچئ كوردئن خوراسانئ "كتابان بنويسن و راستيئ وي رئ كووچا چئ تر نيشان بده ن. له سه ر حه قيقه تئ گوزه ران وشعرئ جه فه رقولي ژي گه ري پر كتاب بئونه نويسين.

4- هه ري كئم له خوراسانئ 50 شاعر و هه لبه ست وانئ مه يي كورد هه نه.وانا گه ري سالئ 50 كتابئ شعر ئ كورمانجي چاپ بكه ن.ئه ما سالئ 5 كتاب ژي چاپ ناوئن.چما؟!! هه ر موشكلي هه يئ برا هه بو.ئه ما وا ده رده كي گئر و كاي يئ! تا كينگا خه ف كرن؟تا كينگا كار نه كرن؟تا كينگا شاعرئن مه يي كورد وه زماني فارسي شعر بوئژن و چاپ بكه ن؟ زماني كوردي 1000جاري پرتر ژه زماني فارسي موحتاجئ شعر گوتنئ يه . وي حه قيقه تا كينگا گه ري فام كه ني و له وي ريا قه ده م هلينني؟!

 5- هه ده فه كه مه يي موهم وايه كو ئه م وه هه ر رئ يي ده وئ گه ري مه سوولئن فه رهه نگي يئ وي وه لاتا هالي كه ني كو ئه گه ر زماني كوردي ژه به ينئ هه ره دوژمه نئن مه خيله ك ئاسه ند ئه شه ده كه ن هيرش(هجوم)بيننه سه رخه لكي كورد له خوراسانئ و فه رهه نگ و هو ويه تئ وان ژه به ينئ بوو وه ن. جه فه رقولي جدي نئ گرتن.ژه شاعر و نويسكارئن كورد حمايه ت نابئ. شه وئ شعره ك وه رئ ناكه وئ. جه شنه كه موسيقي نئ گرتن.كوردي له مه د ره سان نئ ده رس داين.1000توومان سا زماني كوردي را خه رج ناوئ كو ئاده م له سه رحمايه تئ مه سوولان حساو بكه و دلي هه ر كوردي گه رم ببو.ساعه ته ك به رنامه يي تلويزيونيئ كوردان تونه.مه جه لئ كه كوردي چاپ ناوئ رووزنامه كئ بمينئ!راستئ چما چما چما؟؟؟!!!

 وان حه قيقه تئن تال له حالي نه كو ژه كئمئ ميليانه ك و پئنسد نه فه ر(1500000)كورد له خوراسانئ گوزه ران ده كه ن كو هه رتم وه دين وئيمان و ئيرانئ خه ئفتخار ده كه ن ئه ما هه رتم ژي گه ري چاو له رئ بن كو مه وادا ژه ئالي مه سوولان دا بئ وو نه خاستن و ترساندن! نه ته نئ پشت گرتن ژه ئالي مه سوولان دا توننه كو گه ري حال لئ بكئ وه قته ك ده نگئ ئئترازئ خه ژی بلندتر  نه كئ!! وان رويانا" رئ به ري ئازيزو پرزانئ ئنقلاوئ "چوويئ كوردستانئ.مالاكو مه سوولئن مه له خوراسانئ جارئ-فه قه ت جارئ- له گه پئن وي ئازيزا گوداگرن و وه وان فه رمايشانا عه مه ل كه ن.كورد ژه گشتئ قه بيلان ئيراني تره ئه ما هين ژي مينا غه ريوان گوزه ران ده كه.چما؟! مالاكو" رئ به ري ئازيئ مه" جارئ ده نگي مه كوردئن خوراساني  ژي بويزئ و بزانبئ ئه م ژی سا موحببه ت و میره وانیئ تی نئ!!

 وي نويسارا وه چه ند به يتان له شه ني جه فه رقولي ده گينمه ئاخرئ.مدا ده كه م كو هه رچئ زووتر وبلاگئن وه ئازيزان ژي بوينم و بخينم....:  

 

.. وه گه ر ديسا خجاوئ خه تو به رده

بلوورين وئ دوتارئ په رده په رده

بخين تا ئاشقان راون بليزن

بخين تا ده نگه كي ئاشق بويزن

بخين تا ژه خه وئ راون شوانان

بخين تا كه و بخينن له كه وانان

بخين تا شه رقه شه رقئ كه چك و لاوان

به لاوئ له ته مامئ نال و زاوان

سه ري خه ژه په ناي كه وره ك تو راكه

 غه م و غوسسئ دلي كورمينج به لا كه

 وه ره تا هه سپي خه به رده ن سياران

 له سه ر چئ دايينن قول و قه راران

وه ره تا كه س ژه جيناران نه ترسن

ژه جين و دل له حالي هه و بپرسن

 **

مالا كو بچوويامه هه زار مه چيتئ

م ديسا بديا كو جه فه رقولي تئ

م وه ندا كر له ناو به رفئ ره دا وي

 مالا كو وه ندا بووما ئه ز سه وا وي!!

                                  هه والئ قچك وه گشتان: ئه لي رزا سپاهي لاهين

+ نوشته شده در شنبه بیست و ششم اردیبهشت 1388ساعت 14:54 توسط ئه لیرزا سپاهی لاهین |